رویکرد کلی و برنامه‌های آموزشی مؤسسه آموزشی پژوهشی نفحات

حجهالاسلام والمسلمین روح‌اله رجبی، معاون آموزش مؤسسه آموزشی پژوهشی نفحات در مصاحبه ای با سایت این مؤسسه به بیان رویکرد کلی و برنامه‌های آموزشی پرداخت که مشروح آن به قرار ذیل است؛

مؤسسه نفحات رویکرد خاصی را در فضای آموزشی دنبال می‌کند که اگر بخواهیم به طور خلاصه بیان کنیم: «توجه ویژه به تراث، سنت علمی حوزه و مباحث بنیادینِ حکمت و عرفان اسلامی و شیعی» است. غیر از کتب و آثار متداولِ امروز مانند بدایه و نهایهالحکمه، در تراث و سنت علمی حوزه حکمیِ ما، آثار برجسته و بسیار مفیدی وجود دارد که اولا لازم است خود این‌ها متن درسی قرار گیرد که اتفاقا متون درسی جذابی هم خواهد بود و ثانیا در تدوین دروس و انجام پژوهش‌ها توجه ویژه بر این متون در اولویت باشد.

در حوزه حکمی امروز ما متأسفانه به بعضی مباحث مهم که ضرورتش کاملا احساس می‌شود و از مباحث زیربنایی و اساسی هم هست و از قضا در سنت معمول ما هم قبلا پر رنگ بوده است، به خوبی پرداخته نمی‌شود مثل علم‌النفس، شاخه‌های مختلف مباحث حکمت عملی، دقایق علمی عرفان عملی و… . لازم است دروس مفیدی مبتنی بر تراث حکمی برنامه‌ریزی شود و یک فضای گرم و جذاب تدریس و تدرّس و مطالعه و مباحثه را فراهم آورد که البته این فضای آموزشی، به تدریج بسترساز کارهای پژوهشی قوی هم خواهد شد.


مسأله دیگر این است که در فضاهای مرسوم امروز معمولا سطوح مختلف دانشی را در آموزش‌هایمان لحاظ نکرده‌ایم. مثلا در علم عرفان عملی، اساتید معتقدند قبل از منازل‌السائرین، کتاب‌ها و آثار ارزشمند دیگری وجود دارد که باید از مطالعه و تحصیل آن‌ها شروع نمود. گاهی مقدمه‌هایی باید خوانده شود که خیلی مفید است.

نکته دیگر اینکه لازم است به تناسب مخاطب برنامه‌ریزی شود. مثلا مخاطب حوزوی یک برنامه و فرهیخته غیر حوزوی برنامه‌ای دیگر لازم دارد. در میان خود حوزویان هم، طبقه‌بندی‌هایی به فراخور هدف تخصصی طلبه یا سطح دانش و استعداد او باید در نظر گرفت.

انواع برنامه‌های آموزشی با توجه به مخاطبین؛
اقسامی از آموزش‌ها و دوره‌ها در حال برنامه‌ریزی است. دو نوعِ کلی برنامه آموزشی را در نظر گرفته‌ایم، آموزش‌های حضوری و آموزش‌های مجازی و هر کدام از این آموزش‌ها هم تقسیماتی بنا بر مخاطب خاص خود دارد.

آموزش‌های مجازی؛
آموزش‌های مجازی تسهیلی برای مستعدین و علاقه‌مندان ایجاد می‌کند. کسانی که همیشه دوست داشتند با این مباحث آشنا شوند اما به دلایل مختلف دسترسی به اساتید و دوره‌های آموزشی مناسب نداشتند.
ما آموزش‌های مجازی را در سه سطح برنامه‌ریزی کرده‌ایم؛
۱. دوره فشرده
۲. دوره میان مدت یا به عبارتی نیمه تخصصی
۳. دوره بلند مدت یا به عبارتی تخصصی و اجتهادی

دوره فشرده؛
مخاطب دوره فشرده ما فرهیختگانی هستند که قصد ندارند حکمت و عرفان را به طور تخصصی بیاموزند اما می‌خواهند یک تصویر و توصیف صحیح و خلاصه از حکمت استدلالی و معنوی ما داشته باشند و اجمالا از قوت مبانی، انسجام مباحث و زاویه دیدهای ظریف و لطیف موجود در این فضا باخبر باشند. یعنی کمک کنیم مخاطب دانشگاهی، معلمین و هر کس که علاقه و البته توانمندی اولیه‌ای برای ورود در این مباحث دارد، این مباحث را از منشأ زلال و پاک و متقن آن بشنود. امروزه جوانان و فرهیختگان زیادی هستند که علاقه به چنین آموزش‌هایی دارند اما بعضا متاسفانه کسانی که تصویر عمیق روشنی از حکمت و عرفان اسلامی ندارند، تفسیری ناصواب از این فضا را ارائه می‌دهند. خوب است فضایی فراهم کنیم که علاقه‌مندان بیایند حرف را از صاحبان نظر بشنوند.
برای این فضا دو دوره یک‌ساله تعریف کرده ایم دوره فشرده یک‌ساله فلسفه و دوره فشرده یک ساله عرفان اسلامی که ان‌شاء‌الله جزئیات و اطلاعیه ثبت نام آن را در آینده نزدیک اعلام خواهیم کرد.

اهداف دوره فشرده؛
یک سری اهداف کلی داریم که در هر دوره‌ای با توجه به سطح آن دوره، بخشی از این اهداف پیگیری می‌شود.
ترویج اندیشه‌ها و ظرائف حکمی و عرفانی در سطوح مختلف، حتی در میان فرهیختگان غیر حوزوی، آثار و برکات زیادی خواهد داشت.
هدف اصلیِ بسیار مهم، «استفاده از ظرفیت حکمت و عرفان برای غنا بخشی به فهم از معارف عمیق اسلامی» است. به این معنا که لایه‌هایی از اندیشه حکمی و توجهات عرفانی در سطوح مختلف اندیشه و عمل مردم خصوصا اقشار فرهیخته قرار بگیرد. این مهم اگر اتفاق افتاد سطح فرهنگ و اندیشه و حتی عمل جامعه ارتقاء پیدا خواهد نمود. مانند آن روح اندیشه‌ای که مرحوم امام – قدس‌سرّه – مدام و به بهانه‌های مختلف به جامعه تزریق می‌نمود مثل «خرمشهر را خدا آزاد کرد».
این دوره‌ها زمینه‌ساز می‌شود برای اتصال بدنه خوب نخبگانی به معارف عمیق‌تر اسلام شیعی، ان‌شاء‌الله.


دوره‌های میان مدت و بلند مدت؛
دو دوره میان مدت و بلند مدت مجازی هم تعریف کرده‌ایم که این دوره‌ها برای کسانی است که می‌خواهند نیمه تخصصی یا تخصصی به مباحث ورود کنند. دوره میان مدت دارای سه مرحله دوره و دوره بلند مدت پنج مرحله دارد.

مرحله اول این دو دوره مشترک است که «دوره عمومی حکمت و عرفان اسلامی» است. این مرحله سه ساله است و در آن کتاب‌های اولیه و اساسی مثل بدایه و نهایه درس گرفته می‌شود و دروس تکمیلی خوب و مهم مثل معرفت نفس، منطق تکمیلی، رابطه دین و فلسفه، نقش فلسفه در فهم آیات و روایات و … گذرانده می‌شود.
البته شرط مهم و اساسی در آموزش مجازی نیمه تخصصی و تخصصی، غیر از صلاحیت‌های علمی و فکری اولیه، این است که طلابِ متقاضی، دسترسی به برنامه‌های حضوری حوزه در فضای علوم عقلی نداشته باشند. زیرا معتقدیم که به هیچ وجه نباید برنامه های حضوری حوزه علمیه تحت‌الشعاع قرار گیرد و تضعیف شود. اتفاقا برنامه‌ای در این معاونت داریم که در آینده، دروس خوب و اساتید توانمند را به طلاب علوم عقلی معرفی کنیم.

دوره‌های تخصصی و نیمه تخصصی منحصر در طلاب نیست.
هر کس صلاحیت تحصیل سطح بالای علوم عقلی اعم از فلسفه و عرفان را دارد و به هر دلیل دسترسی به دروس حضوری ندارد، می‌تواند ثبت نام کند. ان‌شاءالله به زودی اطلاعیه ثبت نام این دوره‌ها هم اعلام خواهد شد.

برنامه‌های دیگر در معاونت آموزش؛
چند نوع برنامه دیگر هم داریم؛
یکی از برنامه‌ها این است که بنابر نیاز به آموزش‌های تخصصی در بعضی موضوعات خاص، دوره‌های خاص آموزشی به صورت زمان‌مند و مشخص برگزار کنیم. مثل دوره «ماهیت علم دینی»، «فلسفه علوم اجتماعی»، «مسائلی از علم‌النفس» و موضوعات از این دست هم در برنامه‌های آینده خواهد بود، ان‌شاء‌الله.
آموزش‌های مهارتی هم در برنامه ما هست که ان‌شاءالله مخاطبین ما خصوصا طلاب و فضلای مشغول در علوم عقلی با مهارت‌هایی که در فضای پژوهش، تبلیغ و ترویج نیاز دارند مانند نگارش، ویراستاری، روش تحقیق، روش تبلیغ حکمی و… هم آشنا شوند، ان‌شاءالله.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

به بالای صفحه بردن